Royalty’s en auteursrecht

De muziekindustrie draait op samenwerking. Of het nu gaat om een gloednieuwe band die in het voorprogramma staat van een grote naam of om twee doorgewinterde artiesten die de handen ineenslaan om een klassieker opnieuw vorm te geven: samen ontstaat de muziek die bijblijft. Tegelijk maakt dat samenspel het lastig om te bepalen wie welk deel van de royalty’s verdient zodra een nummer wordt afgespeeld.

In deze gids leggen we royalty’s in de muziek zo eenvoudig mogelijk uit. Geen zorgen. Je hoeft het hele artikel niet uit je hoofd te leren, dus sla het gerust op als bladwijzer en kom terug zodra je iets wilt opzoeken.

Royalty’s: kort uitgelegd

Laten we beginnen met een korte uitleg van wat royalty’s eigenlijk zijn. Juridisch gezien is een royalty “een bindende betaling aan een persoon of bedrijf voor het voortdurende gebruik van diens bezittingen, inclusief auteursrechtelijk beschermd werk”.

Originele nummers zijn bezittingen. Geef je een andere partij toestemming om je nummers te gebruiken, dan leveren royalty’s inkomsten op als vergoeding voor dat gebruik. Denk aan radio en tv, aan streaming, en aan de muziek die in cafés en restaurants klinkt.

Om in aanmerking te komen voor royalty’s moet je muziek origineel zijn, vastgelegd en auteursrechtelijk beschermd. Ook vandaag de dag blijven royalty’s de belangrijkste vorm van vergoeding voor muzikanten.

Hoe leg je het auteursrecht op muziek vast

Auteursrecht is een vorm van intellectueel eigendom. Door het auteursrecht op je muziek vast te leggen, word je officieel eigenaar van een tekst of compositie. Je kunt het zien als een manier om de wereld te laten weten dat dit nummer van jou is.

Het lijkt misschien een formaliteit, maar het auteursrecht beschermt je werk. Het is de sleutel om ervoor te zorgen dat je voor je muziek betaald krijgt. Voor deze gids over royalty’s kijken we trouwens uitsluitend naar de Amerikaanse wetgeving. Daar hebben makers exclusieve rechten op hun originele werk, en mag niemand anders dat werk gebruiken zonder een betaalde licentie.

Je kunt het auteursrecht vastleggen op de muziek, op de tekst of op allebei. Om in aanmerking te komen voor registratie moet je muziek op de een of andere manier zijn vastgelegd. Wakker worden met het idee voor een prijswinnend nummer in je hoofd telt bijvoorbeeld niet. Maar zodra je de tekst in je notitieboek opschrijft, komt die in aanmerking voor auteursrecht.

Zo kun je ook het eigendom van een muziekstuk registreren zodra het is opgenomen. Het op je piano of gitaar spelen en met je telefoon opnemen is al genoeg. Voor registratie is geen volwaardige studioproductie nodig.

Net zoals het idee uit ons voorbeeld niet in aanmerking kwam voor registratie, zijn er nog een paar uitzonderingen. Een akkoordenschema telt niet, hoe uniek of pakkend het ook klinkt, en een titel evenmin.

Heb je een nummer waarvan je de rechten wilt vastleggen, dan kun je het tegen betaling registreren bij het U.S. Copyright Office. Het auteursrecht veiligstellen is de eerste stap naar royalty’s, maar er komt meer bij kijken.

Soorten muziekauteursrechten

Tijd om het wat concreter te maken en de verschillende soorten muziekauteursrechten van dichterbij te bekijken. Op elk muziekstuk rusten twee verschillende soorten auteursrecht: het ene geldt voor het schrijven van het nummer, het andere voor de geluidsopname.

Auteursrecht op het songwriting

Het auteursrecht op het songwriting of de compositie van een muziekstuk dekt de noten, teksten, melodieën, ritmes, akkoorden en harmonieën. Dit ligt meestal in handen van songwriters en hun uitgevers.

Onthoud: je kunt je auteursrecht claimen zodra je je werk ergens tastbaar hebt vastgelegd. Je notitieblok telt net zo goed als een tweet of een Instagram-post. Vroeger was bladmuziek het voor de hand liggende medium, maar verplicht is dat niet.

Songwriting-auteursrechten worden ook wel uitgeversrechten genoemd. Beide termen verwijzen naar dezelfde set rechten. Het enige verschil zit in het eigendom. Zelfstandige songwriters of muzikanten die net aan hun carrière beginnen, werken misschien nog niet met een uitgever. Zij innen dan zelf hun uitgevers- of songwriting-royalty’s. Hoe dat precies werkt, lees je hieronder.

Werken met een uitgever heeft voordelen. Uitgevers zoeken actief naar kansen om nummers te laten draaien of op andere manieren in te zetten om inkomsten te genereren. In ruil voor die diensten houden ze een deel van de royalty’s. Hoeveel procent een uitgever inhoudt, hangt af van het contract tussen de muzikant en de uitgever. In elk geval moet de afspraak voor beide partijen gunstig zijn.

Auteursrecht op de geluidsopname

Hier wordt de terminologie iets ingewikkelder. Het auteursrecht op de geluidsopname wordt vaak het masterrecht genoemd. Dit recht hoort bij de eigenaar van de masteropname van een nummer of ander muziekstuk. Goed om in gedachten te houden zodra je dieper ingaat op de royalty’s.

Het masterrecht ligt meestal bij de partij die voor de opname heeft betaald. Dat kan de artiest zijn of het platenlabel. Soms is het de opnamestudio die het recht bezit. Dat is het geval als de artiest de studiokosten niet kon dragen en de studio in plaats daarvan het financiële risico nam.

Waar songwriting- en geluidsopnamerechten elkaar raken

Aparte auteursrechten voor songwriting en geluidsopname lijken misschien onnodig ingewikkeld. Toch helpt die scheiding juist wanneer er nieuwe opnames van bestaande nummers worden gemaakt.

Wanneer een artiest een coverversie van een nummer wil opnemen, gebruikt die over het algemeen zowel de tekst als de muziek. Die vallen onder het songwriting- of uitgeversrecht. Omdat er een volledig nieuwe opname van het nummer ontstaat, met andere muzikanten, ontstaat ook een nieuwe geluidsopname. Op die nieuwe opname rust dan een eigen auteursrecht.

Een voorbeeld: voor de soundtrack van de film Flag Day uit 2021 nam Eddie Vedder zijn eigen versie op van R.E.M.’s Everybody Hurts. Hier gaat het alleen om het songwriting-auteursrecht van het oorspronkelijke nummer. Op de cover die daaruit voortkomt, moet een eigen auteursrecht worden geclaimd.

Verschillende soorten royalty’s

Tot nu toe hebben we royalty’s als één geheel behandeld. Maar er bestaan verschillende soorten royalty’s, en het is belangrijk om die te onderscheiden voordat we bekijken hoe ze worden uitbetaald.

De vier belangrijkste soorten royalty’s zijn:

• Mechanische royalty’s
• Uitvoeringsroyalty’s
• Synchronisatieroyalty’s
• Printroyalty’s

Mechanische royalty’s

De term “mechanische royalty’s” stamt uit een tijd waarin muziek op een fysieke drager moest worden vastgelegd, zoals een cassette, vinyl of cd. Elke keer dat een nummer fysiek of digitaal wordt gereproduceerd en verspreid, ontstaan er mechanische royalty’s voor de eigenaar van het uitgeversrecht.

Tegenwoordig omvatten mechanische royalty’s ook de royalty’s die op digitale uitgaveplatforms ontstaan. Door de opkomst van streaming zijn deze royalty’s voor artiesten zelfs belangrijker dan ooit.

De federale Amerikaanse Copyright Act bepaalt tegen welk tarief mechanische royalty’s worden uitbetaald. De bedragen lopen per geval uiteen, maar streamingroyalty’s liggen meestal rond de $0,06 per 100 streams. Fysieke aankopen zoals cd’s of platen en permanente downloads van platforms als iTunes leveren $0,09 per nummer op.

Krijgen artiesten dat hele bedrag? Niet per se. In de complexe muziekindustrie van vandaag zijn er vaak meerdere partijen bij betrokken. Daarover hieronder meer.

Uitvoeringsroyalty’s

Uitvoeringsroyalty’s ontstaan voor songwriters en uitgevers telkens als een muziekstuk in een commerciële omgeving wordt afgespeeld. Een openbare uitvoering kan van alles zijn, van een meerdaags festival met duizenden meezingende fans tot de achtergrondmuziek in je favoriete koffiezaak.

Net als mechanische royalty’s vallen uitvoeringsroyalty’s in twee categorieën. Je hebt de royalty’s die digitaal ontstaan via streamingdiensten, en die van de meer traditionele omroepen. Onder die laatste vallen onder meer terrestrische AM/FM-radiozenders, tv-kanalen, clubs, zalen, restaurants en cafés.

Digitale uitvoeringsroyalty’s

We beginnen met een blik op de digitale kant van de openbare uitvoeringsroyalty’s. Streamingdiensten betalen uit via een zogeheten “all-in royalty pool” die zowel mechanische als uitvoeringsroyalty’s dekt. Deze pool, ingesteld door de Copyright Royalty Board (CRB), bepaalt wat elke streamingdienst moet betalen aan songwriters en hun uitgevers.

De streamingdienst betaalt artiesten niet rechtstreeks. In plaats daarvan gaat het uitvoeringsdeel van de all-in royalty pool naar een performance rights organization (PRO). De PRO verdeelt de royalty’s naar rato over uitgevers en songwriters, op basis van hun aandeel in de afgespeelde content.

Traditionele uitvoeringsroyalty’s

Buiten streaming worden openbare uitvoeringsroyalty’s bepaald via een rapportagesysteem.

Omroepen, waaronder radio en tv, vragen bij hun PRO een blanket license aan om muziek te mogen draaien. Eenmaal verleend mag de omroep met die licentie vrijwel elk ooit opgenomen muziekstuk openbaar afspelen. De omroep moet wel aan de PRO rapporteren welke stukken zijn gedraaid. Op basis daarvan kent de PRO vervolgens royalty’s toe aan songwriters en uitgevers.

Wanneer muzikanten in een zaal optreden, moeten ze meestal een setlist aanleveren. Die lijst zorgt ervoor dat de openbare uitvoeringsroyalty’s correct kunnen worden berekend. Net als de omroep stuurt de zaal de gegevens naar de PRO, waar de royalty’s worden bepaald. De PRO betaalt daarna de songwriter of diens uitgever. In veel gevallen zijn de optredende artiest en de songwriter dezelfde persoon.

Radio: een bijzonder geval

Terrestrische AM/FM-radiozenders hoeven geen uitvoeringsroyalty’s te betalen aan de eigenaren van de geluidsopname met het masterrecht. Aan songwriters en uitgevers moeten ze deze royalty’s wel betalen.

Voor digitale internetradio, satellietradio en kabelradio gelden andere regels. Die omroepen moeten openbare uitvoeringsroyalty’s wél betalen aan de master-eigenaren. Om de inning daarvan te regelen, richtte de Amerikaanse overheid SoundExchange op als incassobureau. Om muziek te mogen draaien, moeten digitale radioplatforms een licentie aanvragen bij SoundExchange.

Synchronisatieroyalty’s

Wanneer auteursrechtelijk beschermde muziek wordt gekoppeld, oftewel gesynchroniseerd, aan beeldmateriaal, ontstaan er synchronisatieroyalty’s (sync-royalty’s) voor de opnameartiest en andere partijen.

Sync-licenties worden over het algemeen verkocht door muziekuitgevers. Voordat de licentiehouder een sync-licentie koopt, moet die nagaan of de licentie zowel de songwriting- als de geluidsopnamerechten dekt of niet.

In de muziekindustrie kan de term sync-licentie slaan op een gecombineerde licentie of op een licentie die alleen de songwriting-royalty’s dekt. Dat onderscheid bepaalt niet alleen de prijs, maar ook wat de licentiehouder met de muziek mag doen.

Een sync-licentie die alleen de songwriting-royalty’s dekt, geeft de koper het recht om de tekst en de muziek te gebruiken, maar niet de opname zelf. Dat werkt bijvoorbeeld goed als een filmmaker een andere artiest een bestaand nummer wil laten coveren. Eddie Vedders cover van R.E.M.’s Everybody Hurts voor de film Flag Day is daar een recent voorbeeld van.

Was het de bedoeling geweest om de oorspronkelijke opname van R.E.M. te gebruiken, dan hadden de producenten van de film ook een licentie voor de geluidsopname moeten regelen.

Sync-licenties verschillen sterk van openbare-uitvoeringslicenties. Uitvoeringslicenties zijn blanket licenses waarmee de houder vrijwel onbeperkt muziek mag gebruiken. Een sync-licentie geldt juist voor één specifiek nummer of ander muziekstuk.

Printroyalty’s

Maar weinig opnameartiesten innen printroyalty’s. Toch vormt dit soort royalty een van de grootste inkomstenbronnen voor filmcomponisten en klassieke componisten.

Printroyalty’s ontstaan wanneer een auteursrechtelijk beschermd muziekstuk wordt overgezet naar een printmedium, bijvoorbeeld bladmuziek, en vervolgens door een muziekuitgever wordt verspreid. Ze zijn niet beperkt tot fysieke, analoge verkoop: ook het online verkopen van bladmuziek levert de betreffende componist dit soort royalty op.

Hoe royalty’s worden geïnd, berekend en uitbetaald

Als opnameartiest of songwriter krijg je alleen voor je muziek betaald wanneer je een aantal stappen hebt doorlopen. Niet alle stappen gelden voor elke artiest, maar de belangrijkste hebben we hier op een rij gezet.

Het auteursrecht op een nummer claimen

Een van de eerste stappen om voor je muziek betaald te krijgen, is het beschermen van je auteursrecht als maker van die muziek.

Hoe snel moeten artiesten hun auteursrecht registreren? Helaas is daar geen pasklaar antwoord op. Zodra een artiest een tekst ergens opschrijft, of dat nu in een social-mediabericht is of op een pagina in een notitieboek, kan het auteursrecht worden geregistreerd.

Registreren bij het U.S. Copyright Office is niet moeilijk, maar er zijn wel registratiekosten aan verbonden. Die kosten moet je afwegen tegen de kans dat iemand anders een vergelijkbaar nummer schrijft en daarmee aan de haal gaat. Zodra een muziekstuk auteursrechtelijk is beschermd, is de oorspronkelijke eigenaar volledig beschermd. Probeert een andere partij inbreuk te maken op dat recht, dan kun je zelfs naar de rechter stappen om je claim af te dwingen.

Kom op streamingplatforms terecht

Heb je eenmaal het auteursrecht op je muziek, teksten en geluidsopname geclaimd, dan is het zaak dat zo veel mogelijk mensen het kunnen beluisteren. Een paar decennia geleden was platen en cd’s verkopen nog de beste manier om gehoord te worden. Inmiddels hebben streamingdiensten de fysieke verkoop vrijwel volledig vervangen.

In 2019 was minder dan 25% van alle wereldwijde opname-inkomsten afkomstig uit fysieke verkoop. In ontwikkelde digitale markten lag dat aandeel zelfs op slechts 10%.

Muziekopnames worden tegenwoordig in licentie gegeven aan streamingplatforms om royalty’s te genereren. Daarvoor werken de meeste opnameartiesten en platenlabels samen met distributeurs of aggregators. Er bestaan platforms waarop artiesten rechtstreeks kunnen distribueren, zoals SoundCloud. Maar de overgrote meerderheid van de streamingplatforms werkt via distributeurs.

Door met een distributeur te werken, kunnen artiesten hun nummer bij alle mogelijke luisteraars en op alle mogelijke platforms krijgen. Beschikbaarheid en zichtbaarheid zijn de sleutel tot streams en downloads. Zonder die twee kunnen artiesten geen royalty’s genereren.

Streamingplatforms werken graag met distributeurs, omdat dat hun werk meestal vereenvoudigt. De muziek wordt in standaardformaten aangeleverd en ook de uitbetalingen kunnen zo efficiënter verlopen.

Sluit je aan bij een performing rights organization (PRO)

We hebben PRO’s in deze gids al een paar keer genoemd. Hier kijken we wat uitgebreider naar hun rol binnen de muziekindustrie.

PRO’s zijn verantwoordelijk voor het innen van uitvoeringsroyalty’s, waaronder die voor songwriters en uitgevers. In de Verenigde Staten is de PRO-markt verdeeld over drie spelers. Broadcast Music, Incorporated (BMI) en de American Society of Composers, Authors, and Publishers (ASCAP) zijn allebei non-profitorganisaties waar elke artiest zich bij kan aansluiten. De meeste muzikanten beginnen bij een van deze twee.

SESAC is een PRO waar je alleen op uitnodiging bij kunt, met een veel kleiner marktaandeel van zo’n 10% van de uitvoerende artiesten in het land. Alle drie de PRO’s vragen artiesten om hun nummers te registreren om songwriting- en uitgeversroyalty’s te kunnen innen.

Registreer je bij SoundExchange

SoundExchange is het aangewezen incassobureau voor digitale uitvoeringsroyalty’s. Het bureau is door de Amerikaanse overheid opgericht om royalty’s te beheren die ontstaan uit airplay op digitale radioplatforms.

Om van deze royalty’s te kunnen profiteren, moeten opnameartiesten, hun labels en sessiemuzikanten zich bij het bureau registreren. Zonder registratie loop je je royalty’s mogelijk mis.

Hoe je royalty’s berekent

Hoe royalty’s worden berekend, verschilt per soort royalty en ook van artiest tot artiest. Hieronder lichten we de afzonderlijke berekeningen toe.

Mechanische royalty’s berekenen

In de Verenigde Staten worden de tarieven voor mechanische royalty’s door de overheid gereguleerd. Elke keer dat een geluidsopname wordt gedownload of op een cd wordt geperst, verdienen de eigenaren van de compositie $0,091 voor nummers van maximaal vijf minuten. Langere composities worden afgerekend tegen 1,75 cent per minuut. Deze royalty’s worden meestal uitbetaald door de uitgever van een artiest of een uitgeversdienst zoals Songtrust.

Daarna volgen de artiesten die het nummer uitvoeren. Hoeveel je verdient aan de verkoop van een cd, hangt af van je “artist clout”: je aantrekkingskracht als het gaat om verkoop en airplay. Als nieuwe artiest kan je tarief zo laag als 10% liggen, maar branchekenners houden over het algemeen 13 tot 16% aan. Wie wat meer ervaring heeft en meer dan 100.000 verkopen op zijn naam, kan 15 tot 18% vragen. Grote namen op hun hoogtepunt halen wel 18 tot 20%.

Grote platenlabels gaan meestal niet hoger dan dat, maar van onafhankelijke labels is bekend dat ze de artiest tot wel 50% geven. Het hangt allemaal af van je contract en van de vraag of digitale verkoop als verkoop telt of als licentie.

Voor artiesten die hun muziek onafhankelijk van labels uitbrengen, ligt het anders. Hun distributiediensten keren meestal zo’n 90% uit van wat hun toekomt.

Mechanische royalty’s uit streaming: nog een bijzonder geval

Streaming levert zowel mechanische als uitvoeringsroyalty’s op. Die laatste behandelen we in het volgende deel.

Mechanische royalty’s uit streaming berekenen is verre van eenvoudig. In de VS volgen platforms als Spotify de richtlijnen van de Copyright Royalty Board (CRB). De CRB-regels brengen mechanische en uitvoeringsroyalty’s samen in een all-in royalty pool.

Volgens die regels moeten streamingdiensten drie verschillende berekeningen maken en vervolgens het hoogste bedrag uitbetalen.

Dit zijn de opties:

• All-in royalty rate: 11,8% van de totale omzet van de dienst; met het plan dit te verhogen naar 15,1% in 2022.
• Minimum all-in royalty rate: 21-22% van wat streamingdiensten aan de grote platenlabels betalen; zou in 2022 stijgen naar 26%.
• Tarief per abonnee: $0,50 per abonnee.

Zodra het bedrag is bepaald, halen de streamingplatforms de uitvoeringsroyalty’s eraf, die naar de PRO’s gaan. De mechanische streamingroyalty’s gaan bij uitbetaling niet rechtstreeks naar de artiesten. In plaats daarvan worden ze namens de rechthebbenden geïnd door de Harry Fox Agency (HFA), die ze vervolgens verdeelt.

Openbare uitvoeringsroyalty’s claimen

Elke keer dat een nummer in een openbare ruimte wordt afgespeeld, int een PRO openbare uitvoeringsroyalty’s. De PRO verdeelt het geld onder de artiesten die zich bij de organisatie hebben geregistreerd.

Uitvoeringsroyalty’s worden 50/50 verdeeld tussen songwriter- en uitgeversroyalty’s. De songwriterroyalty’s worden automatisch uitbetaald aan alle songwriters die bij een bepaalde compositie zijn vermeld. Geen contract of platenlabel kan daar verandering in brengen. Songwriters moeten er wel voor zorgen dat ze correct worden vermeld.

De overige 50% van de uitvoeringsroyalty gaat naar de uitgever waar een artiest mee werkt. En artiesten die geen uitgever hebben? Zij doen er goed aan een publishing administration company in te schakelen. Zo’n bedrijf kan het uitgeversdeel van de uitvoeringsroyalty’s namens de artiest innen. Anders lopen artiesten inkomsten mis.

Hoe royalty’s van digitale radioplatforms worden berekend

Eenmaal geregistreerd bij SoundExchange kunnen artiesten royalty’s gaan innen die ontstaan uit airplay op digitale radioplatforms.

SoundExchange baseert de uitbetaling op het aantal keren dat een nummer is afgespeeld. De royalty’s worden volgens de volgende verdeling betaald:

• 45% aan featured artists
• 5% aan non-featured artists
• 50% aan de rechthebbende van de masteropname

Wie royalty’s ontvangt

Inmiddels is wel duidelijk dat de muziekindustrie leunt op een fijnmazig netwerk van spelers om inkomsten en royalty’s te genereren. In dit deel draaien we het perspectief om en kijken we naar de afzonderlijke partijen die royalty’s ontvangen.

Sommige daarvan zijn verantwoordelijk voor het innen van royalty’s, maar houden niet per se het hele bedrag. Andere zijn de eindbestemming van het geld.

Songwriters

Songwriters ontvangen een deel van drie soorten royalty’s:

• Mechanische royalty’s
• Uitvoeringsroyalty’s
• Sync-licentieroyalty’s

Correct vermelde songwriters worden gezien als onderdeel van de masteropname van een nummer. Net als opnameartiesten geeft dat hun recht op een percentage van alle royalty’s die aan die kant van de industrie ontstaan.

Daarnaast ontvangen songwriters ook hun deel van het writers’ share. Om een percentage van het uitgeversdeel van de royalty’s te innen, hebben ze een uitgever achter zich nodig of een speciale dienst, anders lopen ze inkomsten mis.

Platenlabels

In een typische muziekproductie financieren platenlabels de productie en de marketing van een album. Zij dragen het grootste economische risico en nemen een groot belang in de verwachte masterroyalty’s.

Daardoor pakken ze een groot deel van alle royalty’s aan de kant van de geluidsopname of master:

• Streamingroyalty’s (mechanisch)
• Digitale uitvoeringsroyalty’s
• Sync-licentieroyalty’s wanneer die een master use license bevatten)

Platenlabels delen deze royalty’s meestal met de opnameartiesten die bij hen onder contract staan. Daarnaast ontvangen songwriters ook een deel van die royalty’s, omdat ze als onderdeel van de masteropname worden gezien (zie hierboven).

Opnameartiesten

De muziekindustrie beschouwt opnameartiesten als mede-eigenaren van de masteropname van een nummer. Daardoor hebben ze recht op een deel van alle royalty’s die rond de masteropname ontstaan.

Ze hebben recht op een deel van de volgende royalty’s:

• Streamingroyalty’s (mechanisch)
• Digitale uitvoeringsroyalty’s
• Sync-licentieroyalty’s wanneer die een master use license bevatten)

Het uiteindelijke percentage hangt af van de afzonderlijke afspraken tussen artiesten, platenlabels en distributeurs. Zowel featured als non-featured artists gelden in deze context als opnameartiest.

Uitgevers

Muziekuitgevers innen “de andere 50%” van de uitvoerings- en mechanische royalty’s die niet aan songwriters worden toegekend. Dat betekent overigens niet dat ze het hele bedrag houden.

Welk percentage uitgevers houden, hangt af van hun contract met de songwriters. Het uiteindelijke bedrag hangt samen met de inspanningen van de uitgever: het promoten van het nummer, het maximaliseren en innen van eventuele compositieroyalty’s en administratieve diensten.

Soms delen uitgevers de royalty’s ook met andere uitgevers. Dat gebeurt geregeld wanneer een grotere, internationale muziekuitgever diensten verleent aan een kleinere partij.

Distributeurs

Kort gezegd zorgen distributeurs, zoals LabelGrid, ervoor dat een nummer wordt gezien en gehoord op digitale streamingplatforms. Ze zorgen dat een nummer op alle platforms beschikbaar is en prominent in beeld komt in hun apps, op hun websites en in andere digitale content. Bovendien innen distributeurs ook de streamingroyalty’s namens de artiesten die ze vertegenwoordigen.

Sommige distributeurs nemen een percentage van de royalty’s. Andere baseren hun contracten op een vast bedrag. In de meeste gevallen blijft hun aandeel beperkt tot royalty’s uit digitale streaming.

PRO’s

PRO’s hebben een rol die lijkt op die van distributeurs, met één verschil: distributeurs werken aan de kant van de masteropname, terwijl PRO’s aan de compositiekant zitten.

Ze innen uitvoeringsroyalty’s namens alle betrokken partijen en verdelen die vervolgens. Voor hun diensten houden ze een klein percentage van die royalty’s in om hun kosten te dekken. De meeste PRO’s onderhouden een netwerk van PRO’s in andere landen, zodat ze hun klanten wereldwijd kunnen bedienen.

In veel landen wordt de hele muziekindustrie bediend door één enkele PRO. In de VS kunnen artiesten echter kiezen tussen twee, of hopen op een uitnodiging voor de derde, exclusievere PRO.

Licentie- en synchronisatiebedrijven

Songwriters, muziekuitgevers en PRO’s vormen samen de pijplijn van royalty’s aan de songwriting- en compositiekant van de industrie. Aan de andere kant zitten opnameartiesten, platenlabels en distributeurs.

Licentie- en sync-bedrijven slaan een brug tussen die twee kanten. Ze werken met beide partijen om bijvoorbeeld een pakkend nummer in de volgende Oscarwinnende film te krijgen. Filmproducenten kunnen sync-bedrijven inhuren om het perfecte nummer voor een bepaalde scène te vinden.

Maar ook artiesten of platenlabels die een nummer willen promoten, kunnen via een sync-bureau filmproducenten benaderen. Voor hun diensten ontvangen deze bedrijven een percentage van de licentieroyalty’s of -vergoedingen die ze afhandelen.

Tot slot

We begonnen deze gids met de stelling dat de muziekindustrie op samenwerking draait. Bij samenwerking denk je misschien aan een verrassingsartiest die het podium op loopt om mee te spelen. Maar het geldt net zo goed voor de zakelijke kant van de muziekindustrie.

Om een hitalbum te maken en uit te brengen dat jarenlang royalty’s blijft opleveren, moeten heel wat spelers samenwerken. Hun belangen zullen niet altijd perfect op één lijn liggen, maar alleen door samen te werken ontstaat muziek die echt bijblijft.